Su kirliliğinin başlıca nedenleri ve sonuçları

Su, canlılar için yaşam kaynağıdır. Ancak hiç düşündük mü yaşam kaynağımız olan bu sular kirlenirse neler olur? Peki su kaynaklarının tükenmesinin ve kirlenmesinin başlıca nedenleri nelerdir, eğer böyle devam ederse sonuçları ne olur.

Su, yeryüzünde yaşayan bütün canlılar için bir temel ihtiyaçtır. Su olmadan hiçbir canlının yaşaması mümkün değildir. Biz canlılar için su bu kadar önemliyken, suların kirlenmesi, tüm canlılar için büyük bir tehlike arz eder. İçme suyumuzun kaynağı olan baraj ve akarsular gibi suların korunması canlıların geleceği için önemli bir durumdur.

SU KİRLİLİĞİ NEDİR?

Su kirliliği demek, göl, nehir, okyanus, deniz ve yer altı sularında ortaya çıkan kirlenmedir. Bu havzaların kirlenmesi ve diğer su kirlenmeleri, civarda bulunan tüm canlı hayatını olumsuz yönde etkileyerek ekolojik dengeye büyük zararlar verir. Su kirliliğinin bir diğer sebebi ise içerisinde bulunan zararlı canlı ve cansızların arıtılmadan havzalara akıtılmasıdır.

SU KİRLİLİĞİNİN SEBEPLERİ

-Hayvansal atıklar

-Erozyon

-Biyolojik kirlilikler

-Fizyolojik kirlilikler

-Atmosferden kaynaklı kirlilikler

-Kimyasal kirlilikler

-Çevredeki yerleşim alanlarındaki kirlilikler

-Çevrenin kirli olması

-Kirli akarsular

-Ulaşım araçlarının sebep olduğu kirlilikler

-Endüstriyel atıklar

Yer yüzü suları ile yer altında bulunan sular birbirinden ayrı ve bağımsızlardır. Yer altı sularını sınıflara ayırarak incelemek oldukça zor bir durumdur. Bunun nedeni olarak, yer altı sularını etkileyecek olan noktasal ya da noktasal olmayan kirlenmelerin belirsizliği ve bundan dolayı incelemenin zorlaşması gösterilir. Bu sebeplerden dolayı yeraltı suları kirlenmeleri tek başlıkta incelenmektedir.

Bir yeraltı su kaynağının üzerinde bulunan bir kirlilik, her zaman yeryüzünde bulunan havzaları kirletmez. Zaman zaman toprak aracılığıyla yer altı sularına erişerek kirliliğe sebep olabilir.

Su kirliliği günümüz dünyasında oldukça büyük bir problemdir. Yaşanan birçok salgının ve hastalığın sebebi olarak su kirliliği gösterilmektedir. Yapılan araştırmalara göre günde 14.000 kişi su kirliliğinden dolayı ortaya çıkan hastalıklar neticesinde hayatını kaybetmektedir. Buradan da anlaşılacağı üzere su kirliliği birçok ölüme sebebiyet verebilmektedir.

Günümüzde en kirli su havzalarına sahip ülke ABD’dir. Yapılan çalışmalarda ABD’de nehir havzalarının %45, göl havzalarının %47 ve liman ile haliçlerin %32’sinin kirli su olduğu görülmüştür.

Su kirliliği kavramını duyunca genel olarak bunun sebebi olarak insanoğlunu gösteririz. Ancak bu kirliliklerin sebebi her zaman insan olmayabiliyor. Doğada bozulan bazı dengelerin sebep olabileceği gibi diğer canlılarda su kirliliğine sebep olabilmektedir. Örneğin yanardağlar, aşırı alg üremesi, rüzgarlar ve depremler su kirliliğine sebep olan doğal etmenlerdir.

Su kirliliğini sınıflara ayırmak için farklı ölçüt ve farklı kirlilik çeşitleri kullanılmaktadır. Su havzalarında bulunan atık suların kaynağı çoğunlukla ayrıdır fakat aralarında bazı benzerlikler söz konusudur.

Kirliliğin kaynağına göre;

1)Noktasal Kirlilik

Noktasal kirlilik, bir bölgede bulunan su havzasının bir boru vb. tek kaynaktan gelerek oluşturduğu kirliliktir. Arıtım tesislerinden gelen atıklar, fabrika atıkları veya rögar taşkınlarından havzaya akan kirli sudan dolayı kirlenmeler buna örnektir. Noktasal kirlilik, ABD’de bulunan “Temiz Su Hareketi (CWA)” tarafından da yönetmelikte tanımlanan bir kavramdır.

2)Yayılı Kirlilik

Yayılı kirlilik adından da anlaşılacağı üzere belli sabit bir çıkış noktası olmayan, dağınık kaynaklardan havzaya toplanan kirliliktir. Yayılı kirliliğin sebebi, ufak çaplı kirletici maddelerin zaman içinde birikerek havzada yığılmasıdır. Örnek verecek olursak, bir tarım arazisinde azot içeren gübreler kullanılmasının ardından, azotlu bileşiklerin bir süre sonra bir noktada toplanması veya sel sonucu çevredeki maddelerin sürüklenerek toplanması örnek verilebilir. Kentlerde ortaya çıkan seller sonucu atık maddelerin belirli alanlarda toplanmasıyla çıkan kirlilik yayılı kirlilik başlığı altında incelenir.

Su kirliliğinin ortaya çıkardığı sonuçlar

-Salgın hastalıklar ve buna bağlı ölümler

-Doğal bitki örtüsünün gelişmesinin durması

-Hayvan yaşamının olumsuz etkilenmesi

-Kentlerde sağlık durumunun bozulması

-Tarım ürünlerinin gelişmesini olumsuz etkileyerek tarımı duraklatır.

-Bütün bu sonuçlara bağlı olarak insan ölümleri.

Yazar: Mehmet Ali Bozkurt

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.