Anakart Nedir Nasıl Çalışır ve Anakartın Tarihçesi

Bu gün sizlere anakart nedir ve nasıl çalışır mantığı nedir tarihçesi  ve daha fazlası hakkında kısa kısa bilgiler vermeye çalışacağız, işte detaylar.

Anakartın Tarihçesi

Anakartlar yıllar boyunca kullanılan, diğer bir ifadeyle, devre kartlarıdır. Fakat teknoloji geliştikçe gelişen hepimizin bildiği devre kartı olmaktan çıkarak genel anlamda bir teknolojik ürün olarak görülmeye başlanmıştır. 1982 yılında, ilk anakart IBM bilgisayarlarda kullanılmıştır. 1982 yılında kullanılan anakart ile günümüzde kullandığımız anakartlar arasında hiçbir fark yoktur. Büyük devre elemanlarından oluşan bu kartlar üzerinde 4.7 MHZ Intel 8088 işlemci, BIOS, bellek ve çeşitli kartların takılabileceği yuvalar bulunduruyordu. Eğer bu bilgisayara paralel çıkış, disket sürücü veya başka bir şey takmak istediğiniz zaman da ona uygun bir kart alıp anakarta takmanız gerekliydi ve bu da oldukça zor bir işti. Bu yöntemde öncülüğü parçaların takılıp çıkarılmasını çok kolaylaştırarak Apple II yaptı.

Anakart Nedir? Nasıl Çalışır?

Anakart, modern bir bilgisayar gibi karmaşık bir elektronik sistemin birincil ve en merkezî baskılı devre kartıdır ve bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletişimini sağlayabilen elektronik bir devredir. Apple bilgisayarlardaki muadiline logic board denir ve bazen mobo olarak kısaltılır. Anakart üzerindeki parçaların birbiriyle iletişim halinde olabilmeleri için harici işlemci yani merkezi işlem birimi (CPU) nin yanında bir de dahili yani modern anakartlar üzerinde bulunan işlemciler vardır. Bu işlemcilere ise “Chipset ” adı verilir.

Bir PC’nin hangi özelliklere sahip olabileceğini belirleyen en önemli şey ne diye sorulursa, bu anakarttır. Günümüzde anakart üreticileri (ASUS; MSI; Gigabyte önde gelen anakart üreticileridir. Bu firmaların yanında EPoX, Chaintech, BIOSTAR ve INTEL firmaları vs.) da anakart üretmektedir. Tabi ki her firma ise birbirleriyle kıyasıya bir rekabet içindedirler. Ürettikleri anakartlarda aynı Chipsetleri kullansalar da kartlar üzerinde ki donanım ve araçlar ile birbirlerine üstünlük sağlama çabasındadırlar.

Anakartların Yapısı, Bileşenleri ve Görevleri

Anakartlar, elektriği geçirmeyen ‘’fiberglas’’ ismi verilen sert plastikten yapılmış ve üzerinde bakır yolların bulunduğu; genellikle koyu yeşil olan kartlardır. Standart bir anakart üzerinde; mikro işlemci yuvası, Chipset (Yonga Seti), RAM, Ses kartı, Ekran kartı, Ethernet kartı, Bios, veri yolları ve diğer yardımcı devreler (sistem saati, kontrol devreleri gibi) yer almaktadır.

Chipset (Yonga Seti): Chipset ya da bir diğer adıyla Yonga seti, bilgisayarın anakartı üzerindeki temel ve bütünleşik arabirimleri yöneten ve bunlar arasındaki veri akışını sağlayan bir çeşit işlemcidir. Chipsetler bilgisayar içerisinde iletişimi sağlar. Bileşenler üzerindeki iletişim ne kadar hızlı gerçekleşirse bilgisayarın performansı da o derece de artar. Günümüzde en çok kullanılan Chipsetler bilindiği üzere Intel firması tarafından (21 tane) üretilmektedir. Ayrıca, Silicon Integrated Systems (SIS), Acer Labs Inc. (ALI), VIA, OPTI gibi üretici firmaların da geliştirdiği tanınan yonga setleri vardır. Herkesin de bildiği üzere AMD imzalı işlemci NVIDIA’da bu pazarda önemli bir paya sahip.

VeriYolu (Bus): Kısaca tanıtmak gerekirse, anakart üzerindeki bilgilerin birinden bir diğerine taşınması için kullanılan yollardır. Bilgisayar üzerindeki her parçanın bir kapasitesi olduğu gibi veri yollarının da kapasitesi vardır ve bu kapasite veri yolunun bir seferde ne kadar veri aktarabileceğini belirler. Mesela 16 bit’lik veri yolu bir seferde 16 bit, 32 bitlik veri yolu bir seferde 32 bit veri akışı sağlar. Günümüzde bilgisayarlarda ISA, AGP ve PCI veri yolları kullanılmaktadır.

ISA (Industry Standard Architecture): İşlemci ile anakart arasındaki iletişimi sağlayan veri yoludur. 1984 yılında geliştirilmiştir ve ilk üretilen veri yolu tipidir. ISA veri yolu en fazla 16 bit genişliğinde ve 8 Mhz hızında çalışabilmektedir. Günümüzde bu veri yolu artık üretilmemektedir.

AGP (Advanced Graphics Port): Hızlı Grafik Portu anlamını taşıyan AGP, yalnızca ekran kartları için kullanılan bir veri yoludur diyebiliriz. AGP’nin ilk versiyonu Intel tarafından ‘AGP specification 1.0′ adı ile 1997′de yayınlanmıştır. 32 bit bant genişliğinde ve 66 MHz saat hızında çalışır. Veri yolu kapasitesi ise 266 mb/sn’dir.

PCI (Peripheral Component Interconnect): 1993 yılında Intel tarafından geliştirilmiş 32 ve 64 bitlik bir veri yolu tipidir. PCI, günümüz masaüstü bilgisayarlarda kullanılan en yüksek performansa sahip yol tipidir. Ayrıca ISA’dan daha büyük yuvaya sahiptir. LAN, SCSI, USB ve diğer kartları desteklemektedir. Tak-çalıştır destekli bir veri yoludur. Veri yolu kapasitesi 133 mb/sn’dir.