Lirik, epik, satirik, didaktik ve pastoral Şiir türleri hakkında

Şiir, hayatımızın her anında duygu ve düşüncelerimizi yansıtabilmemize imkan verir. Üzüntü, sevinç, coşku, özlem, din, sevgi ve aşk gibi birçok konuda olabilmektedir. Bu nedenle yazımızda, şiirleri konularına göre ele almaya çalışacağız. İşte, detaylar;

 

Konularına göre şiir türleri nelerdir?

Şiirlerde işlenmekte olan konulara bağlı olarak hangi türde olduğunu söyleyebilmekteyiz. Buna göre şiir türleri 5’e ayrılmaktadır.

  • Lirik şiir
  • Epik şiir
  • Satirik şiir
  • Didaktik şiir
  • Pastoral şiir’dir.

Lirik şiir;

Bu şiir türü, oldukça coşkulu anlatımla kişisel duygular da katılıp aşk, özlem, tabiat, ölüm, vatan ve din gibi konuları işleyen şiirlerdir. Bu şiir türünün adı “Lir” adlı eski bir müzik aletinden gelir. Antik Yunan’da şairler yazdıkları şiirleri Lir eşliğinde okurlardı. Bundan dolayı adına lirik şiir denmiştir.

Lirik şiirlere Türk edebiyatından örnek verecek olursak; ağıt, ilahi, mersiye, semai, koşma, varsağı ve münacat gibi nazım biçimleri ve türleridir.

Lirik şiire örnek;

Değirmen misali döner başım

Sevda değil bu bir hışım

Gel gör beni darmadağın

Tel tel dökülüp kalmışım

Yar yar

Canımın çekirdeğinde diken

Gözümün bebeğinde sitem var. ( Bedri Rahmi Eyüboğlu )

Epik şiir;

Yine oldukça coşkulu bir anlatımla kahramanlık ve savaş ile ilgili konuları ele alan şiirlere epik şiir denmektedir.

Bu da adını Eski Yunan’dan almaktadır. “Epope” Yunancada destan manasına gelir. Bundan dolayı da bu türdeki şiirlere epik şiir adı verilmektedir.

Ayrıca Halk edebiyatında destan, koçaklama ve varsağı gibi nazım türleri de epik şiirlere örnek olarak verilebilir.

Epik şiire örnek;

Atlarımız aldan, kırdan, yağızdan,

Akıncılar kopmuş, gelmiş Oğuz’dan…

Küçüklü büyüklü hep bir ağızdan,

Evrence söylenir türkümüz bizim. ( Bekir Sıtkı Erdoğan )

Satirik şiir;

Bu şiir türü, eleştirel bir anlatım ve yaklaşımla, kişilerin ve toplumların aksayan, bozuk ve işlemeyen yönlerini aktaran şiirlerdir.

Satirik şiirde vakalar, durumlar veya kişiler alaycı ve iğneleyici ifadelerle anlatılmaktadır. Satirik şiir yerine Divan edebiyatında hiciv/hicviye adı, Halk edebiyatında taşlama, Batı Edebiyatı etkisindeki Türk edebiyatında da yergi adı kullanılmaktadır.

Satirik şiire örnek;

Dost düşman önümde yürür

Bilmedim asıl dostu

Dostların canıma kastı

Beni dostlarım öldürür. ( Ahmet Tufan Şentürk )

Didaktik şiir;

Herhangi bir düşüncenin aktarılması, bir konuda öğüt, ders ve bilgi vermek maksadıyla öğretici özellikteki şiirlere didaktik şiirler denmektedir.

Bu şiir türü de ismini Yunancadan almaktadır. Yunancada öğretici manasına gelen Didaktios kelimesinden türemiştir.

Bu tür şiirler daha çok ahlaki, dini, sosyal ve felsefi konuları işlemektedir. Manzum hikayeler ve fabl’lar didaktik özelliklere sahip olan şiirlerdir.

Didaktik şiire örnek;

Gönülce düş bir yola,

Bir gönülce kapı aç!

Sen sen ol, verme mola,

Senden kurtul, sana kaç! ( Feyzi Halıcı )

Pastoral şiir;

Tabiat ya da doğal güzellikleri, çoban hayatını ve kır güzelliklerini işleyen şiirler pastoral şiir olarak adlandırılmaktadır. Süsten uzak, sade bir dil kullanılarak yazılırlar.

Latince çobanlara ilişkin manasına gelen “pastoralis” kelimesinden adını almış olan bir şiir türüdür.

Pastoral şiire örnek;

İlkbaharı geldi Anadolu’nun,

Silifke’de çiçek açtı nar şimdi.

Her tarafı yeşillendi Bolu’nun,

Sultandağı benek benek kar şimdi. ( Abdurrahim Karakoç )

Restbet
hacklink hacklink al viagra krem bedava bahis bedava bahis baileysports.com wordpress guvenligi program indir hacklink hizmeti php shell