Tiyatro Nedir Tiyatro Türleri Çeşitleri ve Özellikleri

Merhaba, yazımıza başlamadan önce kısaca bu konunun içerisinde, tiyatro türleri, tiyatronun çeşitleri hakkında detaylı bilgi vereceğiz, şimdi daha fazla uzatmadan yazımıza geçelim, keyifli okumalar.

Tiyatro; bir sahnede ve izleyicilerin önünde sergilenen, önceden hazırlık yapılmış gösterilerdir. Bir sahne sanatı olan tiyatro, eserleri sahneye uyarlayarak seyircilere aktarmaya çalışır. Edebi bir sanat türüdür. 3 farklı türe ayrılmaktadır. Bunlar: Trajedi, komedi ve dramdır.

Tiyatro Türleri Nelerdir?

1. Trajedi

Seyircide heyecan, korku ve değişik duygular uyandırıp ruhlarını kötülüklerden temizlemeyi hedef alan bir tiyatro türüdür.

Bu türün en önemli temsilcilerine örnek olarak; Eski Yunan edebiyatından Euripides, Aiskhylos ve Sophokles’i verebiliriz. Buna ek olarak 17. yy Fransız edebiyatının önemli isimlerinden olan Racine ve Corneille’de trajedinin ustalarındandır.

Trajedi Türünün Özellikleri Nelerdir?

  • Mitolojiden ve tarihten esinlenerek eserler ortaya çıkarır.
  • Trajedide konu olan insan alt seviyeden değil eğitimli ve soylu kişidir.
  • Trajedi türünde sıradan insanlar asla kahraman olamaz. Kahraman sıfatına bürünebilmesi için krallar, kraliçeler, prensler, tanrılar veya yarı tanrılar olması gerekmektedir.
  • İzleyiciler önünde oyun esnasında öldürme ya da yaralama canlandırmaları olmaz. Bu sahneler geride sadece ses olarak izleyiciye duyurulur.
  • Aralıksız olmak şartıyla 5 perdeden oluşmaktadır. Manzum olarak kaleme alınır.
  • Koro ve diyalog bölümleri perde görevini üstlenmek için görevlendirilir.
  • Trajedide üç birlik kuralı geçerlidir. Kısaca üç birlik kuralından bahsedecek olursak; ek olay, tek mekân, tek gün şeklindeki kalıpta eserde yapılandırılmaya çalışılır.

2. Komedi 

Tiyatronun işlevlerinden de biri, toplumsal ve kişisel problemleri seyircilere mizahi bir şekilde sunarak anlatır. Güldürücü ögeleri kullanarak seyircileri hem güldürüp hem de düşündürmeyi hedefler. Toplumda pek hoş karşılanmayan korkaklık, cimrilik, kıskançlık gibi davranışları abartarak seyircilere aktarmaya çalışır.

Bu türün en önemli temsilcilerine bakacak olursak;  Eski Yunan edebiyatında Aristophanes ve XVII. yüzyıl Fransız edebiyatında Molière’dir. Bu iki usta isim komedi türünün altyapısını oluşturmuştur.

Komedi Türünün Özellikleri Nelerdir?

  • Komedi türü konularını günlük yaşantıdan alır.
  • Kahramanlar illa soylu aileden gelmesine gerek yoktur. Halkın içinden gelir.
  • Trajedi türünde de olduğu gibi komedi türünde de üç birlik kuralı uygulanır.
  • Bazı söz oyunları, değişik imalar ve kaba şakalar komedi de önemli yere sahiptir.
  • Sahnede seyirci önünde öldürme ve yaralama canlandırılabilir.
  • Aralıksız olmak şartıyla 5 perdeden oluşmaktadır. Manzum olarak kaleme alınır.
  • Trajedi de olduğu gibi koro ve diyalog bölümleri perde görevini üstlenmek için görevlendirilir.

Komedi Türleri Kaça Ayrılır?

Tiyatro 3 ayrı gruba ayrılırken bunlardan bir tanesi komedidir. Komedi türü de kendi içerisinde yine 3 gruba ayrılmaktadır. Bunlar: Karakter komedisi, töre komedisi, entrika komedisidir. Kısaca bunlardan bahsedelim;

Karakter komedisi, günlük yaşamımızda karşılaşabileceğimiz her türlü insan tiplemeleri ile karşımıza çıkar. İnsan kusurlarını konu edinen bir komedi türüdür.

Töre komedisi, adından da anlaşılacağı gibi bazı kesim töre ve gelenekleri eleştirel olarak ele alır.

Entrika komedisi, olaylar seyirci üzerinde merak uyandırması amaçlanarak düzenlenir. Aynı zamanda bol eğlenceli ve kahkaha ile dolu komedi türüdür.

3. Dram

İnsan hayatını hem komik hem de acıklı hali ile sentezleyip anlatan bir tiyatro türüdür.

İlk olarak 18. yy’ da Klasisizme tepki olarak romantizm akımı ile birlikte çıkmıştır. Klasisizm kısaca; akla ve sağduyuya verilen önem olarak tanımlayabiliriz. Romantizmi ise daha önce dizi ve filmlerden sıkça duymuşsunuzdur. Duygunun ve hayalin ön planda tutulduğu edebi akıma verilen isimdir.

Dram türünün ilk örneklerini veren isim: William Shakespeare.

Bu türün ilkelerini belirleyen isim ise 19. yy da Fransız sanatçısı Victor Hugo olmuştur.

Dram Türünün Özellikleri Nelerdir?

  • Milli tarihten ve günlük yaşamdan konularını seçer.
  • Dramda yer alan kahramanlar toplumun her tabakasından olabilir.
  • Bu türde karakterler ya iyidir ya kötüdür.
  • Trajedide ve komedide üç birlik kuralına uyulurken dram türünde bu kurala uyulmaz.
  • Arada argo ve kaba sözlere yer verilmesi mümkündür.
  • Komedi türünde olduğu gibi sahnede öldürme ve yaralama olayları rahatlıkla canlandırılabilir.
  • Manzum şeklinde değil nazım ve nesir şeklinde yazılır.
  • Dramda belirli bir perde sayısı yoktur. Bu oyunu yazan yazarın isteğine göre değişebilmektedir.

Yazar: Bilgi Kurdu