Yağmur nasıl oluşur ve nasıl yağar?

Yağmurun oluşması için şu iki aşamanın gerçekleşmesi gerekiyor. Öncelikle yoğunlaşma ve ardından buharlaşma.

Güneş ışığının etkisi ile her gün yeryüzündeki suların bir kısmı buharlaşarak yani sıvı halden gaz haline dönüşerek gökyüzüne doğru yükselir. Yükselen bu yeryüzü suları yükseldikçe soğur ve öyle bir noktaya gelir ki su buharı hava sıcaklığının çok düşük olduğu bir noktaya ulaşır. Soğuk hava katmanı bölgesine gelen bu buhar tanecikleri havada dolaşan toz parçacıklarına tutunarak su damlaları dönüşür. Toz parçacıkları içindeki su damlaları da birleşerek gökyüzünde gördüğümüz bulutları oluştururlar. Bu su damlacıklarının yağmur olarak yeryüzüne düşmesi için belirli bir hacme ulaşması lazımdır. Bu hacme ulaşabilmek için yüz binlerce su damlacığının bir araya gelmesi gerekmektedir. Bu su damlacıklarının bir araya gelerek oluşturdukları bulutlar yeterli büyüklüğe ulaşınca yerçekiminin de etkisiyle atmosferden yeryüzüne doğru yağmur damlaları düşmeye başlar. Yukarıda bahsettiğimiz işlemler yaklaşık 8 günde meydana geliyor.

Yağan yağmurun süresi sizce hangi koşullara bağlıdır?

Gökyüzünde oluşan bulutun yaklaşık olarak yarısı yağmur olarak yağar ve yaklaşık yarım saatlik bir süreyi kapsar. Ancak bulutların oluşması sürekli ise yağmur durmaz ve her oluşan bulut yağış bırakacağı için yağmur günler hatta haftalar boyunca sürebilir.

Hava bulutlu olduğu halde bazen yağmur yağmamasının sebebi nedir?

Su damlalarının soğuk hava ile karşılaşmamasıdır. Başka bir deyişle buharlaşan su damlaları atmosfere doğru yükselirken soğuk hava yerine yine sıcak ve kuru bir hava katmanının içerisinden geçiyor olmasından kaynaklı hava bulutlu da olsa yağış olmayacağı anlamına gelir.

Sağanak Yağmur?

Sağanak yağmur yağarken yağmur ilk başladığında dikkatleri çeken şey ilk yağmur tanelerinin her zaman daha iri olmasıdır. Bunun nedeni yağmur damlacıklarının atmosferden yeryüzüne doğru indiğinde soğuk ve nemli bir hava katmanı ile karşılaşmasıdır. Bu soğuk ve nemli katmandan geçen damlacıklar buharlaşamadan yeryüzüne dökülürler. Bunun yanı sıra hacim olarak büyüdükleri gibi havadaki nemi de alarak daha da irileşirler. Bu nedenle sağanak şekilde yağan yağmurun ilk taneleri her zaman daha büyük olur. İlk damlaların hemen ardından gelen yağmur damlacıkları ise nemi azalmış bir katmandan geçtikleri için diğer yağmur tanelerine nazaran daha küçük olurlar.

Yağmurun oluşabilmesi ve yeryüzüne yağması için su damlacıklarının yeterli büyüklüğe gelmesi gerektiğinden bahsetmiştik. Bu işlem ise bu küçük damlacıkların birbirleri ile birleşmesi ile ortaya çıkar. Su damlacıkları ise iki türlü birleşirler. Bunlar;

  • Çarpışma ile Birleşme
  • Kristalleşme ile Birleşme

1-) Çarpışma ile Birleşme: Bulut içerisinde bulunan su tanecikleri havadaki rüzgarın etkisiyle sürekli sağa sola hareket ederler. Bu hareket neticesinde su damlacıkları birbirlerine çarpar ve yağmur damlacıklarını oluştururlar. Bulut içerisinde oluşan bu damlacıklar da kümeleşerek yağmurun yağması için elverişli ortamı oluştururlar. Kümeleşen bu damlacıklar belirli bir ağırlığa ulaştıklarında havanın ağırlığından daha fazla bir ağırlığa ulaştıklarında yeryüzüne yağmur olarak düşerler.

2-) Kristalleşme ile Birleşme: Hava sıcaklıklarındaki ani ve sert düşüşler neticesinde havada bulunan su tanecikleri donarlar ve buz kristallerini oluştururlar. Bu kristaller yere düşme aşamasında eğer yine sıcak bir hava katmanı ile karşılaşırlarsa buz kristalleri bu sıcak hava katmanının içerisinde eriyip yine yeryüzüne yağmur olarak düşerler.